In het werk dat ik doe, kom ik regelmatig mensen tegen die het woord spiritualiteit gebruiken. En vrijwel altijd wordt het dan gehanteerd als een eigenschap die als een kwaliteit aan een persoon wordt toegeschreven. Waardoor die persoon meer status krijgt en als meer bijzonder wordt ervaren. Maar in hoeverre zijn wij, mensen, in staat om te beoordelen of en in welke mate iemand anders spiritueel is? En wat houdt spiritualiteit voor mij zelf in? Want het valt me regelmatig op dat juist die mensen, waarvan ik de indruk heb dat ze op dit gebied vrij sterk zijn ontwikkeld, zich zeer bescheiden opstellen of deze eigenschap in anderen prijzen zonder zich bewust te zijn van de eigen kwaliteiten.

 Zelf geloof ik dan ook dat spiritualiteit zich allereerst kenmerkt door een oprechte bescheidenheid. Bescheidenheid vanuit het besef dat elke spirituele kwaliteit discutabel is en niet meer dan een geschenk, waarvan de tijdsduur bovendien eindig is. Als het je lukt om contact te maken met dat intuïtieve deel dat we in verband brengen met ons spiritueel vermogen, zul je, naar mijn mening, bovendien niet meer zo sterk de behoefte voelen om anderen te overtuigen van je gaven op dit gebied. En voel je wellicht ook niet meer de drang om jezelf in aanwezigheid van anderen constant te moeten bewijzen. Want dat laatste gebeurt nog wel eens, weet ik uit eigen ervaring. En ik moet dan meteen denken aan de bijeenkomsten van de Reiki-vereniging waar ik al jaren als master lid van ben. Op deze bijeenkomsten heb ik vaak meegemaakt dat enkelen het nodig vonden om zich als spiritueel hoogstaand persoon te presenteren. En dat op zo'n onrealistische en veelal overtrokken manier dat de onechtheid er als het ware van af droop. Aan de andere kant verbaast het me toch elke keer weer, ook onlangs nog, dat er mensen zijn die er door verblind worden. Zelfs zo erg dat ze aan hun eigen capaciteiten beginnen te twijfelen. Juist in een gemeenschap van mensen die verlangen naar een (verdere) ontplooiing op spiritueel gebied, is de kans levensgroot aanwezig dat dit soort excessen zich voordoen. Elke groep die  vanuit een gemeenschappelijk doel bijeenkomt, biedt mensen die daar gevoelig voor zijn de mogelijkheid om zich bijzonder te voelen. Ik zal hier later nog op terugkomen. Maar eerst wil ik hieronder mijn eigen visie geven op het punt van spiritualiteit in het algemeen en in het bijzonder ook over de manier waarop ik er vanuit mijn hoedanigheid van Reiki master regelmatig mee te maken krijg. Ik realiseer me daarbij dat het een gevoelig onderwerp is dat ik aansnijd. Maar misschien juist daarom zie ik het ook als een uitdaging om met een persoonlijke visie te komen. 

Spiritualiteit betekent voor mij allereerst het geloof in een leven dat zich voor een groot deel buiten mijn waarneming afspeelt. En hier begint dan in feite al direct mijn bereidheid om het los te koppelen van elk vormvast en beheersbaar iets. Als basis vormt voor mij zelf het geloof in een eenheid, die ik gemakshalve GOD noem, maar waarvan de naam eigenlijk niet belangrijk is. Een leven bovendien dat niet wordt begrensd door begrippen als tijd en vorm. Vanuit diezelfde gedachte ervaar ik mezelf als meer dan alleen mijn fysieke omhulsel. En geloof ik dat ik deel uit maak van mijn omgeving en uiteindelijk ook word beïnvloed door de gehele kosmos en alles wat zich daarin - voor het allergrootste deel buiten mijn eigen waarneming - afspeelt.

In concrete zin betekent spiritualiteit voor mij ondermeer de bereidheid om vanuit de basisgedachte, zoals ik die hierboven heb geschetst, te proberen om contact te maken met al die delen in mijzelf die mij tot die unieke mens maken. Voelen hoort daar ook bij, als facet van het algemene waarnemen. En doordat ik mezelf heb opengesteld om te voelen, zowel de prettige als de onprettige gevoelens, heb ik ook beter contact kunnen maken met de diversiteit aan emoties die er mee samenhangen. Dit kan soms heel confronterend zijn, maar helpt me uiteindelijk wel om dichter bij mijn kern te komen. Waarbij ik onder mijn kern versta die primaire basisbehoeften die voor mij van wezenlijk belang zijn om me gelukkig te kunnen voelen. En eigenlijk is dat een proces dat naar mijn overtuiging steeds maar verder doorgaat en waarvan ik denk dat ik in dit leven niet de kans krijg om het af te ronden.

Hoewel ik probeer om spiritualiteit te integreren in mijn dagelijks leven bij alles wat ik doe, zijn er ogenblikken waarop ik me er meer bewust van ben dan andere. En zijn er momenten waarop ik tijdelijk het contact er mee denk kwijt te zijn. Toch "weet" ik elke keer als dat gebeurt, dat het tijdelijk zal zijn.

Het werk dat ik doe als Reiki master heeft me meer bewust gemaakt van het ontastbare om mij heen. Dat wat ik boven heb genoemd en kortheidshalve kan omschrijven als al hetgeen zich op het onstoffelijke vlak afspeelt en niet vanuit wetenschap en bestaande logica kan worden verklaard. Hoe vreemd het misschien ook klinkt, het geeft me een bevrijdend gevoel om met iets te mogen werken zonder het te hoeven begrijpen. Het geven van Reiki-cursussen is daar een goed voorbeeld van. Want ik heb zelf de ervaring dat datgene wat gebeurt tijdens een cursus meer is dan dat wat ik als cursusleider zelf ingang zet.  

Gezien vanuit mijn verleden, en dan doel ik vooral op de onvrede en angst die ik gedurende langere tijd heb gevoeld met het aardse om mij heen, zou ik kunnen zeggen dat mijn huidige werk mij de mogelijkheid heeft geboden om mij voor een deel uit de "harde" buitenwereld terug te kunnen trekken. Een maatschappij waarin ik me nooit volledig op mijn gemak heb gevoeld en waarvan ik de effecten gedurende mijn hele leven dagelijks heb gemerkt. Daarnaast is het voor mij heel bevrijdend geweest om destijds, als gevolg van ontwikkelingen die zich voor een groot deel buiten mijn eigen macht en voor een deel ook buiten mijn eigen waarneming plaatsvonden, een uitsluitend op uiterlijkheden gefundeerde werkomgeving te mogen verlaten. Door thans in het kader van Reiki met mensen in groepen te werken, voor een deel volledig ongestructureerd en vertrouwend op wat elke keer weer plaatsvindt, ben  ik me bovendien meer bewust geworden van de kracht van “het-niet-allemaal-hoeven-weten”.

En dat is dan ook meteen het punt waar ik regelmatig tegen aanloop in het circuit van alternatief denkenden in het algemeen en in de Reiki-gemeenschap waar ik lid van ben in het bijzonder. Terwijl de keuze om op dit gebied actief te zijn voor mij zelf uiteindelijk ook de bereidheid inhield om voorbij het rationele en (wetenschappelijk) gangbare te kijken en bestaande zekerheden ter discussie te stellen, valt het me regelmatig op dat er mensen zijn die in de tussentijd naarstig op zoek zijn gegaan naar nieuwe zekerheden waarmee ze de oude inmiddels hebben vervangen.

Een voorbeeld hiervan zie ik allereerst in de sterk toenemende behoefte van sommigen aan zogenaamde “persoonlijke groei en ontwikkeling”, waardoor vooral de laatste jaren het aantal “groei-cursussen” en “intensives’ sterk is toegenomen. Op zich kan het volgen van een cursus die je interesseert geen kwaad, ware het niet dat er zo langzamerhand een sfeer is ontstaan waarin het volgen ervan nog wel eens wordt gebracht als een noodzaak om vooral op den duur op dit terrein niet “achter” te raken. Daarbij wordt zelfs regelmatig te gemakkelijk voorbij gegaan aan de tijd die nodig is om ervaringen te verwerken en er enige diepgang mee te bereiken. Zelf ben ik van mening dat de mate waarin een persoon zich in de loop van het leven op spiritueel gebied weet te ontwikkelen allereerst individueel gebonden is. Elk mens heeft in dit leven nu eenmaal zijn eigen weg te gaan. Verder geloof ik dat het niet afhankelijk is van het aantal workshops dat je volgt of het aantal bijeenkomsten of conferenties die je bijwoont, hoe nuttig die ook overigens kunnen zijn. En dat het direct terug te voeren zou zijn tot het aantal jaren dat iemand op dit gebied actief is, hetgeen ik onlangs ergens las, vind ik zelfs ronduit belachelijk. Het lijkt me heel erg simpel om te denken dat een mens de mogelijkheid zou hebben om zoiets wezenlijks in eenvoud terug te brengen tot een eenvoudige optelsom van uiterlijke factoren. Dit kan dan ook uitsluitend het gevolg zijn van een sterke behoefte aan controle. Overigens biedt het dagelijks leven naar mijn idee op zich al genoeg mogelijkheden tot persoonlijke groei en ontwikkeling, zeker ook op spiritueel gebied, en behoef je daarvoor niets anders te doen dan je ervan bewust te zijn.

Daarnaast valt het me specifiek op het gebied van Reiki de laatste tijd op dat er in relevante vakbladen zo veel aandacht aan de wetenschappelijke kant van deze vorm van handoplegging wordt besteed. En dan niet met het doel om deze vorm van natuurlijk genezen een plaats binnen onze gezondheidszorg te laten veroveren, maar meer vanuit een behoefte om toch vooral in de eigen standpunten te worden bevestigd. Hierdoor dreigt nu juist de eenvoud van Reiki, die naar mijn gevoel tevens haar kracht is, op termijn in gevaar te komen. En hoewel natuurlijk elk mens het recht heeft om op zijn eigen wijze overtuigingen uit te dragen, geloof ik zelf dat een dergelijke uitsluitend wetenschappelijke benadering bovendien geen recht doet aan het spirituele karakter van Reiki, dat nu eenmaal niet te definiëren en dus ook niet in de vorm van onderzoeksgegevens te vatten is. En ik vraag me dan ook serieus af in hoeverre de uitkomst van wetenschappelijk onderzoek, voor zover het een bevestiging betreft, niet tegelijkertijd afbreuk doet aan de kern waar het voor mij persoonlijk bij Reiki om draait en wat te maken heeft met het vertrouwen. Vertrouwen in iets wat niet behoeft te worden aangetoond, maar waarvan je (op een ander niveau) “weet” dat het er wel degelijk is.    

Samenvattend geef ik aan van mening te zijn dat spiritualiteit kan worden gevonden in het dagelijks leven, zoals in je werk, je gezin en je eigen gedachten. Spiritualiteit is voor mij in ieder geval niet de optelsom van al die vaardigheden die je jezelf kunt eigen maken door het volgen van de meest uiteenlopende cursussen, van het voelen van diverse energieën tot het lezen van aura's. Met elkaar er over praten (bijvoorbeeld in groepsverband) kan je helpen bij je zoektocht, maar het kan je ook flink aan het twijfelen zetten. Spiritualiteit vraagt verder om bestaande denkpatronen los te laten en jezelf zo veel als mogelijk van oude zowel als nieuwe zekerheden te ontdoen. En waar je echter ook uiteindelijk zelf voor kiest, ik vind dat je het nooit als de enige juiste vorm mag gaan zien. Want geen mens kan je ooit vertellen of je het "goed" doet. Daar bestaat nu eenmaal geen meetapparatuur voor (alweer een onzekerheid!).

 

Guus

November 2004